رسول خدا ( ص ) بهر يك از اينها صد شتر با چوپانش مىداد ، و گاهى بيشتر و كمتر هم مىشد « 1 » . مؤلف : اين چند نفر از مؤلفة قلوبهم آنهايى بوده‌اند كه رسول خدا ( ص ) با عطا كردن ، دلهايشان را بدست آورده ، نه اينكه منحصر به ايشان باشد ، و مقصود از آيه شريفه هم تنها اين چند نفر باشد . و در تفسير عياشى از ابن اسحاق از بعضى راويان شيعه از امام صادق ( ع ) نقل شده كه گفت : از آن جناب در باره برده اى سؤال شد كه با مولايش قرار بسته كه بهاى خود را از دستمزد خود بپردازد و فعلا مقدارى پرداخته و ديگر نمىتواند ما بقى را بپردازد . حضرت فرمود : از مال صدقه او را مىخرند و آزاد مىكنند ، زيرا خداى تعالى در كتاب مجيدش مىفرمايد : * ( « وَفِي الرِّقابِ » ) * « 2 » . و نيز در همان كتاب از زراره نقل شده كه گفت : حضور حضرت ابى عبد اللَّه ( ع ) عرض كردم : بنده اى كه زنا كرده تكليفش چيست ؟ فرمود : نصف حد آزادگان ، به او تازيانه مىزنند . پرسيدم : اگر دوباره زنا كرد چطور ؟ فرمود : باز هم به همان اندازه تازيانه مىزنند . عرض كردم : باز هم اگر مرتكب شد چطور ؟ فرمود : هيچوقت از نصف حد تجاوز نمىكند ، مىگويد عرض كردم : آيا سنگسار هم مىشود ؟ فرمود : بله در نوبت هشتم ، اگر هشت مرتبه مرتكب شد كشته مىشود . مىگويد : عرض كردم : پس فرق ميان بنده و آزاد چيست با اينكه عمل هر دو يكى است ؟ فرمود : خداوند بر بردگان ترحم كرده و نخواسته كه هم برده باشند و هم از نظر حد مانند آزادگان مجازات شوند . زراره مىگويد : سپس اضافه كرد : بر پيشواى مسلمين است كه بهاى او را از بيت المال از سهم رقاب به صاحبش بپردازد « 3 » . و نيز در همان كتاب از صباح بن سيابه نقل كرده كه گفت : هر مسلمانى كه بميرد و قرضى از خود باقى بگذارد كه آن را در راه فساد و يا اسراف خرج نكرده باشد بر پيشواى مسلمانان است كه قرض او را از بيت المال بپردازد ، و اگر نپردازد گناهش به گردن اوست ، زيرا خداى تعالى مىفرمايد : * ( « إِنَّمَا الصَّدَقاتُ لِلْفُقَراءِ وَالْمَساكِينِ وَالْعامِلِينَ عَلَيْها وَالْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ وَفِي الرِّقابِ وَالْغارِمِينَ » ) * و اين گونه اشخاص از غارمين هستند كه از صدقات ، سهمى در نزد امام

--> ( 1 ) تفسير قمى ج 1 ص 299 ( 2 ) تفسير عياشى ج 2 ص 93 ح 76 ( 3 ) تفسير عياشى ج 2 ص 93 ح 77